Akáfist Čestnómu i Životvorjáščemu Krestú Hóspodňu

Sláva: i nýni: tropar hl. 1.

Spasí, Hóspodi, ľúdi Tvojá i blahosloví dostojánije Tvojé, pobídy pravoslávnym christiánom na soprotívnyja dáruja, i Tvojé sochraňája Krestóm Tvojím žíteľstvo.

 

Kondák 1

O vsespasíteľnyj Kréste i vsečestnýj, tebí poklaňájemsja vírniji i veličájem, rádujuščesja božéstvennomu tvojemú vozdvíženiju: no jáko pobídy známenije i orúžije nepreoborímoje, ohradí i pokrýj tvojéju blahodátiju tebí vopijúščija:

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Íkos 1

Áhheli s nebesé nevídimo okružájut Krést živonósnyj v strási, i svitopodáteľnuju blahodáť obíľno podajúšča nýni vírnym víďašče, užasájutsja i stoját vopijúšče k nemú sicevája:

Rádujsja, Kréste, vselénnyja chraníteľu:

rádujsja, Cérkve proslavlénije.

Rádujsja, iscilénija izobíľno istočájaj:

rádujsja, predíly míra prosviščájaj.

Rádujsja, drévo živoblahouchánnoje i čudés sokróvišče:

rádujsja, prečúdnyj blahodátej podáteľu.

Rádujsja, jáko jesí podnóžije božéstvennoje:

rádujsja, jáko položén býl jesí vsím na poklonénije.

Rádujsja, čáše, nektára ispólnennaja:

rádujsja, svitíľniče hórnija svítlosti.

Rádujsja, ímže vsjá tvár blahoslovľájetsja:

rádujsja, ímže poklonénije Tvorcú vozsylájetsja.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 2

Víďašči Jeléna v sebí želánije obrísti Krést, hlahólet carévi derznovénno: vsevoždelínnoje duší tvojéj udóbnijše mojemú tščániju javľájetsja: íščušči úbo deržávnijšeje tí pobídy známenije, jáko hlahóleši, zovú:

 Allilúia.   

 

Íkos 2

Rázum nerazumivájemyj préžde caríca razumívši, ábie vozopí k služítelem: iz bóku zemlí izvleščí vskóri i podáti Krést potščítesja, na nehóže vozzrívši rečé v strási, obáče zovúšči síce:

Rádujsja, rádosti ístinnyja známenije:

rádujsja, kľátvy drévnija iskuplénije.

Rádujsja, sokróvišče, v zemlí závistiju sokryvájemoje:

rádujsja, javléjsja zvizdámi voobražájemyj.

Rádujsja, Kréste četverolučeóhnennyj i ohneóbraznyj:

radujsja, lístvice vysokoutverždénnaja, drévli preduvídinnaja.

Rádujsja, áhhelov tichoóbraznoje čúdo:

radujsja, démonov mnohoplačévnaja jázvo.

Rádujsja, krásnoje slóva sokróvišče:

rádujsja, plámene prélesti uhašénije.

Rádujsja, predstáteľu neimúščich:

rádujsja, tvérdyj nastávniče blahotekúščich.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 3

Síla dréva kréstnaho javísja tohdá ko uvíriniju ístinnomu vsích, i bezhlásnuju i mértvuju k životú vozstávi, i sé býsť tohdá strášnoje vidínije vsím imíjuščim žáti spasénije, vo jéže píti síce:

 Allilúia.

  

Íkos 3

Imúšči Jeléna orúžije nepobidímoje, vostečé k sýnu svojemú, tój že ábije vozrádovasja premnóho, poznáv Krést preslávnyj, i v veséliji dušévnem vopijáše k nemú sicevája:

Rádujsja, Kréste, svíta prijátelišče:

rádujsja, Kréste, žízni sokróvišče.

Rádujsja, darovánij duchóvnych podáteľu:

rádujsja, moreplávatelem neoburevájemoje pristánišče.

Rádujsja, trapézo, jáko žértvu nosjáščaja Christá:

rádujsja, rozhó, hrózd imúščaja, vinó taínstvennoje istočájuščij.

Rádujsja, jáko skíptry caréj ochraňáješi:

rádujsja, jáko hlavý zmíjev sokrušáješi.

Rádujsja, svítloje víry známenije:

rádujsja, vsehó míra izbavlénije.

Rádujsja, smértnym Bóžije blahoslovénije:

rádujsja, k Bóhu o smértnych chodátajstvo.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

  

Kondák 4

Révnosť vnútr božestvénnuju Jeléna prijémši, vzyská i obríte so tščánijem v zemlí Krést sokryvájemyj, i javívšijsja na nebesí carévi, jehóže vozvýsi, i vídivše ľúdije víroju rekóša:

Allilúia. 

 

Íkos 4

Solncezráčen javísja Krést v míri, i vsí prosviščénija ispólňšesja i pritékše jáko ko zvizdí, zrját sehó, jákože dóbrych vinú, rukáma osvjaščénnyma vozdvížena, jehóže pojúšče rešá:

Rádujsja, zaré mýslennaho sólnca:

rádujsja, istóčniče neistoščímaho míra.

Rádujsja, Adáma i Jévy vozzvánije:

rádujsja, kňázej ádovych umerščvlénije.

Rádujsja, jáko vozdvizájemyj nýni nás sovozdvizáješi:

rádujsja, jako poklaňájemyj dúši náša osvjaščáješi.

Rádujsja, apóstolov míru propovídannaja slávo:

rádujsja, strastotérpcev blahodátnijšaja kríposte.

Rádujsja, Kréste, nevírnych obličénije:

rádujsja, vírnych čelovíkov pochvaló.

Rádujsja, ímže nizvéržesja ád:

rádujsja, ímže vozsijá blahodáť.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 5

Bohodarovánnoje drévo uvídivše, vsí da pribíhnem nýni k pokróvu jehó, deržášče sijé jáko orúžije, obratím v bíhstvo polkí vrahóv, i kosnúvšesja ustnámi podnóžija Neprikosnovénnaho, vozzovém Jemú:

Allilúia. 

 

Íkos 5

Vídi svít s nebesé Konstantín Velíkij, pokazújuščij Krestá známenije zvizdámi, ímže i pobiždája vrahóv mnóžestvo, potščásja Drévo javíti i vozopíti k nemú sicevája:

Rádujsja, neizrečénnaho sovíta ispolnénije:

radujsja, roh ľudéj blahočestívych.

Rádujsja, polkí vrahóv v bíhstvo obraščájaj:

rádujsja, démony jáko plámja sožihájaj.

Rádujsja, nebésnyj skíptre vírnaho carjá:

rádujsja, nepobidímaja pobído christoľubívaho vóinstva.

Rádujsja, hordýňu vrážiju nisproverhájaj:

rádujsja, o dušách čelovíčeskich popečénije prilahájaj.

Rádujsja, ot mnóhich zól zaščiščénije:

rádujsja, velíkich bláh nahraždénije.

Rádujsja, ímže christonóscy vzyhrájut:

rádujsja, ímže raspinátelije rydájut.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 6

Lístvica, do nebés dosjazájuščaja, Krést Hóspodeň býsť, vsjá vozvoďá ot zemlí k vysotí nebésnij, s líki áhheľskimi soobitáti vsehdá, ostávľšija nýni súščaja jáko ne súščaja, i víduščyja píti:

Allilúia.

 

Íkos 6

Vozsijáv svít vsím, Spáse, súščim vo ádi, prosvitíl jesí dólu ležáščija: vrátnicy že ádovy, zarí ne terpjášče tvojejá, jáko mértvi padóša. Izbávľšijisja že sích, nýni zrjášče Krést vopijút:

Rádujsja, uméršich voskresénije:

rádujsja, pláčuščich utišénije.

Rádujsja, ádovych chranílišč istoščénije:

rádujsja, rájskija sládosti vkušénije.

Rádujsja, žézle, vójinstvo jehípetskoje potopívyj:

rádujsja, páki izráiľskija ľúdi napojívyj.

Rádujsja, oduševlénnoje drévo, razbójnika spasénije:

rádujsja, šipók blahovónnyj, blahočestívych blahouchánije.

Rádujsja, píšče álčuščich duchóvno:

rádujsja, pečáte, júže prijáša čelovícy.

Rádujsja, Kréste, tájinstv otverzénije:

rádujsja, istočájaj božéstvennyja stují.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 7

Choťášču Moiséovi izbáviti ľúdi mnohostradáľnyja ot honíteľa, dán býl jesí jemú jáko žézl, no poználsja ot nehó jákože Bóžije známenije, sehó rádi izumlén býsť tój mohúščestvom Krestá Hóspodňa i vozopí:

Allilúia.

 

Íkos 7

Zakón dávyj inohdá bohovídcu na Sináji, prihvoždén býsť vóleju ko Krestú za ľúdi bezzakónnyja, i uprazdní zakóna kľátvu drévňuju, da vsí mý, víďašče nýni Krestá sílu, vozzovém jemú:

Rádujsja, pádšich čelovíkov vostánije:

rádujsja, míru semú poklaňájuščichsja padénije.

Rádujsja, voskresénija Christóva proslavlénije:

rádujsja, monášestvujuščich božéstvennoje uslaždénije.

Rádujsja, drévo blahosinnolístvennoje, ímže pokryvájutsja vírniji:

rádujsja, drévo, proróki hlahólannoje, na zemlí nasaždénnoje.

Rádujsja, cárstviju na vrahí pomožénije:

rádujsja, christoimenítomu žíteľstvu deržávnoje predstáteľstvo.

Rádujsja, Sudijí Právednaho javlénije:

rádujsja, čelovíkov sohrišájuščich osuždénije.

Rádujsja, Kréste, sirót zastúpniče:

rádujsja, Kréste, níščich bohatíteľu.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 8

Stránnoje čúdo vídivše, stránnoje žitijé poživém, úm na nébo vozvyšájušče: sehó bo rádi na Krestí Christós prihvozdísja i plótiju postradá, choťá privleščí k vysotí Jemú vopijúščyja:

Allilúia.

 

Íkos 8

Vés priíde s vysotý, Bóh sýj, jedínoje predvíčnoje Slóvo, i roždéjsja ot Dívy Mátere, i javléjsja mírovi smirén Čelovík, Krést vosprijémyj, oživí jemú vopijúščyja:

Rádujsja, Kréste, orúžije míra:

rádujsja, putešéstvujuščim ohraždénije.

Rádujsja, spasájuščimsja premúdrosť i utverždénije:

rádujsja, pohibájuščym bezúmije i sokrušénije.

Rádujsja, blahoplódnoje, bezsmértnoje i živonósnoje proizrasténije:

rádujsja, cvíte, procvítšij náše spasénije.

Rádujsja, jáko súščaja na zemlí s hórnimi sojediňáješi:

rádujsja, jáko serdcá dóľnich prosviščáješi.

Rádujsja, ímže tlínije izhnásja:

rádujsja, ímže pečáľ isčezé.

Rádujsja, neizmirímoje blažénstvo dóbrych:

rádujsja, mnohoiménnaja slávo vírnych.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň

 

Kondák 9

Padé démonov vseskvérnyj pólk, i ród raspinátelej ustydísja, víďašče nýni Krést ot vsích s ľubóviju poklaňájemyj, prísno že istočájuščij iscilénija vopijúščim:

Allilúia.

 

Íkos 9

Potócy prestáša pomyšlénij zloslávnych, raspénšusja tí, Christé, na drévi: nedoumivájut bo, jéže káko i Krést preterpíl jesí, i tlínija izbižál jesí. Mý že voskresénije slávjašče vozopiím:

Rádujsja, premúdrosti Bóžija vysotó:

rádujsja, pomyšlénija jehó hlubinó.

Rádujsja, bezúmnym sujeslóvcem nevídomyj:

rádujsja, nerazúmnych proricátelej pohublénije.

Rádujsja, jáko voskresénije Christóvo javľáješi:

rádujsja, jáko stradánija Jehó obnovľáješi.

Rádujsja, prestuplénije pervozdánnych razrišívyj:

rádujsja, rajá vchódy otvérzyj.

Rádujsja, Kréste, vsími počitájemyj:

rádujsja, jazýkom nevírnym soprotívniče.

Rádujsja, Kréste, nedúhujuščim vračú:

rádujsja, prísnyj vopijúščim pomóščniče.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 10

Spastí choťá mír, íže míra Ukrásiteľ, sníde k nemú neizrečénno, i Krést preterpí, Bóh sýj: nás rádi vsjá jáže po nám prijémlet, tímže i izbavléj nás, slýšit ot vsích:

 Allilúia.

 

Íkos 10

Stínu nerušímuju božéstvennuju vselénnij počitájem ťá, živonósnyj Kréste, zané sodílavyj ťá Tvoréc néba i zemlí rúci na tebí rasprostré, o stránnaho slýšanija. Naučív vsích vozhlašáti:

Rádujsja, osnovánije blahočéstija:

rádujsja, pobído naslídstvujuščich.

Rádujsja, mýslennaho Amálika prohoňájaj:

radujsja, rukáma Iákovlevyma proobrazovánnyj.

Rádujsja, tý bo vozobrazíl jesí drevníjšija síni:

rádujsja, tý bo ispólnil jesí prorokohlahólannyja hlásy.

Rádujsja, Spasíteľa vsích nosívyj:

rádujsja, hubíteľa dúš uprazdnívyj.

Rádujsja, ímže so áhhely sojediníchomsja:

rádujsja, jehóže rádi svítom ozaríchomsja.

Rádujsja, jáko počitájušče poklaňájemsja tebí:

rádujsja, jáko vosklicájušče vzyvájem k tebí.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 11

Pínije vsjákoje umaľájetsja, poslídovati choťáščeje izobíliju mnóhomu čudés tvojích: íbo pochvál mnóžestvo ášče prinesém tí, o Kréste čestnýj, ničtóže soveršájem dostójno, jáže dál jesí nám: no úbo vozopijím Bóhu:

Allilúia. 

 

Íkos 11

Svitopodáteľnuju zarjú súščim vo tmí dárujet Krést živodarováteľnyj séj: neveščéstvennyj bo priját svít, i k rázumu božéstvennomu nastavľájet vsjá, vozvyšájet že, nýni vozvyšájem, úm náš vospiváti sijá:

Rádujsja, svitílo, súščim vo tmí sijájuščeje:

rádujsja, zvizdó, mír ozarjájuščaja.

Rádujsja, mólnije, christoubíjcy oslipľájuščaja:

rádujsja, hróme, nevírnyja užasájaj.

Rádujsja, jáko líki pravoslávnych ukrasíl jesí:

rádujsja, jáko trébišča ídoľskaja sokrušíl jesí.

Rádujsja, jehóže óbraz s nebesé javísja:

rádujsja, jehóže blahodátiju lukávstvo prohnásja.

Rádujsja, umerščvlénije plóti známenujaj:

rádujsja, vostánije strastéj ubivájaj.

Rádujsja, na némže Christós raspjásja:

rádujsja, ímže vés mír spasésja:

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 12

Blahodáť darováti čelovíkom voschotív, Christós rúci na Krestí rasprostré, prizyvájaj vsjá jazýki, i dárujet Cárstvo Nebésnoje vsím pojúščim jemú písň dostójno, i s víroju vopijúščym:

Allilúia. 

 

Íkos 12

Pojúšče písň sijú, Krést voschvaľájem s ľubóviju, jáko drévo Hóspodne oduševlénnoje: na ném bo raspénsja plótiju Vladýčestvujaj hórnimi sílami, osvjatí ný, proslávi i naučí vopíti tomú sicevája:

Rádujsja, Kréste, mýslennyj mečú:

rádujsja, svjatých svjatóje sozercánije.

Rádujsja, prorókov i právednych predvozviščénije:

rádujsja, Christóvo svitonósnoje vojinstvovánije.

Rádujsja, dobrotó i vínče caréj blahočestívych:

rádujsja, deržávo i kríposte jeréjev blahohovíjnych.

Rádujsja, ístiny ukrašénije blahoslávnijšeje:

rádujsja, spasénija pristánišče blahoprijátnijšeje.

Rádujsja, vsích svítloje udobrénije:

rádujsja, synóv nevírnych prohnánije.

Rádujsja, svíta neporóčnaho svitíľniče:

rádujsja, duší mojejá rádovanije.

Rádujsja, životvorjáščij Kréste Hóspodeň.

 

Kondák 13

O vsepítoje Drévo, nosívšeje vsích svjatých svjatíjšeje Slóvo. Síloju na tebí Raspjátaho ot vsjákija izbávi napásti vsích, i víčnyja izmí múki Tomú vopijúščyja:

Allilúia.

Séj kondák čtétsja tríždy.

I páki íkos 1-j i kondák 1-j.

 

Molítva

Da voskrésnet Bóh, i rastočátsja vrazí Jehó, i da bižát ot licá Jehó nenavíďaščiji Jehó. Jáko isčezájet dým, da isčéznut: jáko tájet vósk ot licá ohňá, táko da pohíbnut bísi ot licá ľúbjaščich Bóha, i známenujuščichsja kréstnym známenijem, i v veséliji hlahóľuščich: rádujsja, prečestnýj i životvorjáščij Kréste Hóspodeň, prohoňájaj bísy síloju na tebí propjátaho Hóspoda nášeho Iisúsa Christá, vo ád sšédšaho i poprávšaho sílu diávoľu, i darovávšaho nám tebé, Krést Svój čestnýj, na prohnánije vsjákaho supostáta. O  prečestnýj i životvorjáščij Kréste Hóspodeň, pomoháj mi so svjatóju Hospožéju Dívoju Bohoródiceju, i so vsími svjatými vo víki. Amíň.

(Nech povstane Boh a rozptýlia sa Jeho nepriatelia, nech zutekajú pred Ním tí, ktorí Ho nenávidia. Ako sa rozplýva dym, nech sa tak stratia. Ako taje vosk pred ohňom, tak nech zhynú démoni pred tými, ktorí milujú Boha, znamenajú sa znamením kríža a v radosti volajú: raduj sa, Najdrahocennejší a Oživujúci Kríž Pánov, odháňajúci démonov mocou na tebe ukrižovaného nášho Pána Isusa Christa, Ktorý zostúpil do pekiel, zničil moc diabla a dal nám teba, svoj Drahocenný Kríž, na odohnanie všetkých nepriateľov. O, Najdrahocennejší a Oživujúci Kríž Pánov, pomáhaj mi so svätou Vládkyňou Pannou Bohorodičkou a so všetkými svätými na všetky veky. Amen.)

 

Veličanije

Veličájem Ťa, Živodávče Christé, i čtím Krést Tvój Svjatýj, ímže nás spásl jesí ot rabóty vrážija.

 

 

Text  akafistu bol schválený Posvätnou synodou Ruskej pravoslávnej cirkvi dňa  22. októbra 2015.
Text slovenského prekladu modlitby k Drahocennému a Životodárnemu Krížu bol schválený Vysokopreosvieteným Jurajom arcibiskupom michalovsko-košickým.